Wino to coś więcej niż smak – to historia, którą można wywąchać. W każdym kieliszku kryją się aromaty, które zdradzają pochodzenie, klimat i duszę wina. Dlaczego jedno wino pachnie malinami, a inne… stajnią? Odkryj fascynujący świat zapachów wina i dowiedz się, skąd biorą się nuty cytrusów, skóry, przypraw i lasu. Gotowy na aromatyczną podróż? 🍷👃
Rodzynki, nafta, zielona papryka? Skąd w ogóle pomysł, że takie zapachy można znaleźć w winie?! Otóż można.
Można w nim znaleźć te „szalone” aromaty jak masło, ściółkę leśną, tytoń czy grzyby, ale również takie, które
spotykamy na co dzień – cytrynę, jabłko, wanilię czy pieprz.
Jak to możliwe? Zaraz Ci powiem.
Wino to napój, który w każdym łyku opowiada historię – historię winogron, terroir, klimatu, a także umiejętności
winiarza. To napój, który potrafi zaskoczyć nas bogatą gamą zapachów i smaków. Ale skąd właściwie biorą się te
niezwykłe zapachy? Co sprawia, że jedno wino pachnie jagodami, a inne przypomina zapach starej skóry lub
drewna? Odpowiedzi na te pytania kryją się w procesie produkcji wina, odmianach winogron, a także czasie, w
którym wino dojrzewa.
W zależności od tego, kiedy i w jaki sposób te aromaty się pojawiają, można je podzielić na trzy główne grupy:
aromaty pierwszorzędowe, drugorzędowe i trzeciorzędowe.
- Aromaty pierwszorzędowe – świeże, owocowe i roślinne
Są to aromaty związane z winogronami i charakterystyką szczepu, z którego powstało wino. Zależą od odmiany
winogron, klimatu, w których rosną oraz sposobu uprawy.
nuty owocowe:
cytrusy (cytryna, limonka, grejpfrut) i owoce pestkowe (jabłka, gruszki, brzoskwinie) pojawiają się
w białych winach (np. Sauvignon Blanc, Chardonnay czy Riesling),
owoce tropikalne (ananas, mango, marakuja) są często efektem ciepłych regionów winiarskich, w
których uprawiane są winogrona (np. Chardonnay),
owoce leśne i jagodowe (maliny, truskawki, czarna porzeczka, jeżyna) pojawiają się w winach
czerwonych (Pinot Noir, Merlot czy Cabernet Sauvignon), z biegiem czasu, w miarę starzenia, te
owoce mogą przybierać bardziej dojrzałe, lekko konfiturowe nuty,
zioła i kwiaty: mięta, bazylia, lawenda, fiołki, kwiaty pomarańczy (np. Gewurztraminer, Muscat czy Pinot
Noir),
roślinne: trawa, liście, zioła (rozmaryn, tymianek, pieprz czy eukaliptus) – w winach takich jak Cabernet
Sauvignon, Syrah czy Zinfandel. - Aromaty drugorzędowe – fermentacja i proces winiarski
To aromaty, które rozwijają się podczas procesu winifikacji, czyli fermentacji i początkowych etapów produkcji
wina. Te zapachy są wynikiem reakcji chemicznych zachodzących w winie podczas fermentacji drożdżowej oraz
innych procesów związanych z produkcją.
drożdżowe: chleb, ciasto, drożdże, świeżo wypieczony chleb,
mleczne: masło, śmietana, jogurt, kefir (często występują w winach dojrzewających w kontakcie z osadem
drożdżowym, czyli sur lie),
orzechowe i tostowe: migdały, orzechy laskowe, orzechy włoskie, prażone ziarna,
karmel, wanilia, przyprawy (cynamon, goździki) – pojawiają się w winach dojrzewających w nowych
beczkach dębowych. - Aromaty trzeciorzędowe – dojrzałość, złożoność i ewolucja wina
Aromaty trzeciorzędowe są najbardziej złożone, rozwijają się w winie w wyniku długotrwałego dojrzewania.
skórzane: skóra, tabaka, tytoń (wina czerwone mogą mieć lekkie dymne lub torfowe aromaty, które dodają
im głębi i charakteru),
ziemiste: mokra ziemia, las, grzyby, stajnia (Bordeaux, Syrah czy Nebbiolo nabierają bardziej ziemistego
charakteru wraz z upływem czasu),
orzechowe: orzechy włoskie, orzechy laskowe,
przyprawowe: pieprz, cynamon, goździki, zioła,
balsamiczne: mirra, cedr, żywica,
zwierzęce: futro, dziczyzna.
Na przykład w Sauvignon Blanc z Nowej Zelandii dominują aromaty cytrusowe, ziołowe i zielone (np. trawa,
papryka), Cabernet Sauvignon może dawać aromaty czarnych porzeczek i ziół, podczas gdy Chardonnay może
wywoływać wrażenia cytrusowe lub tropikalne, a dojrzewające w nowych beczkach dębowych pokazuje nuty
masła, prażonych migdałów, wanilii i przypraw. W przypadku starego Bordeaux możemy wyczuć aromaty skóry,
tabaki, ziemi, a w starym Burgundzie często pojawiają się nuty grzybowe, truflowe oraz lekko zwierzęce.
Aromaty w winie to nie tylko przyjemność dla zmysłów, ale również klucz do zrozumienia procesu winiarskiego.
Wszystkie te aromaty tworzą niezwykłą paletę zapachów, które sprawiają, że każde wino jest wyjątkowe.
Wino to nie tylko napój, ale także podróż po niezliczonych aromatycznych ścieżkach, które czekają, by je
odkrywać. Kiedy następnym razem sięgniesz po kieliszek wina, zatrzymaj się na chwilę, wciągnij głęboko
powietrze i poczuj, jakie zapachy kryją się w tym magicznym napoju.
Tekst: Paulina Woźniak
